Meerjarenplan 2015 - 2018

Jaarplan 2015

Risicothema: illegale tewerkstelling

Illegale tewerkstelling is tewerkstelling zonder dat de werkgever of werknemer voldoet aan de vergunningsplicht van de Wet arbeid vreemdelingen. Dit geldt ook voor personen die wel legaal in Nederland verblijven, maar niet zonder tewerkstellingsvergunning mogen werken.

De werkloze beroepsbevolking ondervindt last van illegale tewerkstelling. Zij komen hierdoor mogelijk niet aan het werk. Dat is verdringing op de arbeidsmarkt.
Daarnaast behalen bedrijven die werknemers illegaal tewerkstellen oneerlijk concurrentievoordeel. Zij betalen hun werknemers bijvoorbeeld te weinig, ze dragen geen of te weinig belasting en premies af en/of houden zich niet aan de Arbowet. Ook zijn illegaal tewerkgestelden kwetsbaarder voor arbeidsuitbuiting. Tot slot kan illegale tewerkstelling het vertrouwen in de rechtstaat schaden.

Waar uit de risicoanalyse blijkt dat er ook sprake is van een WML-component betrekt de Inspectie dat bij haar inspectieacties bij deze doelgroepen.

Het risicothema illegale tewerkstelling is onderverdeeld in de onderstaande risico’s:

Risico's

Het doel van de kennismigrantenregeling is het aantrekken van kennismigranten van buiten de EU ter stimulering van de Nederlandse kenniseconomie. De werkgever van een kennismigrant heeft geen tewerkstellingsvergunning nodig. Voor kennismigranten geldt een vereenvoudigde toelatingsprocedure voor verblijf en arbeid. Een werkgever die kennismigranten te werk wil stellen, moet eerst door de IND worden erkend als referent. Voor kennismigranten geldt eigenlijk alleen een looncriterium, dat jaarlijks wordt vastgesteld door de minister van SZW. Het brutoloon voor kennismigranten onder de dertig jaar bedraagt ten minste € 2.968 per maand. Voor kennismigranten van dertig jaar of ouder, ten minste € 4.048 per maand. Het loon is ten minste marktconform en wordt over de periode van ten hoogste een maand bijgeschreven op een bankrekening die op naam staat van de vreemdeling.

Het risico bestaat dat de kennismigranten te weinig salaris ontvangen, waardoor ze feitelijk geen kennismigranten zijn. Een bijkomend risico, naast het onder valse voorwendselen naar Nederland halen, ligt ook bij personen die doelbewust als zogenaamde kennismigrant komen om asiel of een aanvraag verblijfsvergunning te omzeilen. 

Buitenlanders die als student naar Nederland komen om te studeren (verblijfsdoel studie), kunnen in feite (te veel uren) tewerkgesteld worden. Het kan gaan om personen die wel staan ingeschreven bij een opleiding maar die eigenlijk werken of om echte studenten die naast hun studie meer uren werken dan is toegestaan. Bij dit risico gaat het net als bij misbruik van de kennismigrantenregeling om omzeiling van de plicht van een tewerkstellingsvergunning voor buitenlandse werknemers. Hetzelfde geldt voor nepstudenten die met valse diploma’s naar Nederland komen op een studentenvisum, waarbij ze ook familie mee mogen nemen.

Het gaat om tewerkstelling van stagiairs zonder dat de werkgever de vereiste tewerkstellingsvergunning heeft aangevraagd. Ook kan het zijn dat iemand in Nederland stage loopt vanuit een buitenlandse opleiding, maar in feite gewoon werkt. Ook kunnen hier WML-aspecten aan de orde komen.

Het verblijfsdoel van het au pairschap is culturele uitwisseling. Om als au pair aan de slag te gaan moet degene bemiddeld worden door een – door de IND - erkend referent (au pair bureau).
Sinds 1 juni 2013 zitten de criteria voor au pairs (ook) in de Wet arbeid vreemdelingen (Besluit Uitvoering Wav: niet meer dan 30 uur werken, licht huishoudelijk werk, altijd met alternatief voorhanden, et cetera). Wanneer niet aan de criteria wordt voldaan is sprake van illegale tewerkstelling en/of – in het geval van Europese au pairs – eventueel onderbetaling.